Wizyta u ortodonty i aparaty ortodontyczne.

Bardzo praktyczny i ważny wywiad z Panią Sylwią Buczak, która odpowiedziała na pytania dotyczące nie tylko wizyty u ortodonty, ale także dotyczące zapobiegania wad zgryzu u dzieci.

Zacznijmy od początku. Jaka jest różnica między ortodontą a stomatologiem?

Stomatolog zajmuje się leczeniem zębów, przyzębia i jamy ustnej. Natomiast ortodonta to specjalista zajmujący się leczeniem wad zgryzu.

Kiedy najlepiej wybrać się na pierwszą wizytę do ortodonty z dzieckiem?

Na pierwszą wizytę do lekarza ortodonty warto wybrać się około 7 roku życia, a nawet wcześniej, jeśli lekarz stomatolog lub pediatra widzą coś niepokojącego. Czasem o konsultację ortodontyczną prosi też logopeda, ponieważ zauważa pewne nieprawidłowości u małego dziecka.

Jak wygląda pierwsza wizyta i czy trzeba się do niej specjalnie przygotowywać?

Pierwsza wizyta ortodontyczna – konsultacyjna – polega na sprawdzeniu stanu uzębienia i zdiagnozowaniu wady zgryzu. Następnie pobieramy wyciski na modele diagnostyczne, wykonujemy zdjęcia fotograficzne oraz RTG (pantonogram i cefalogram). Mając to wszystko, specjalista przygotuje indywidualny plan leczenia.

Czy powinniśmy zapisać dziecko na badania kontrolne, nawet gdy uważamy, że jego zgryz jest prawidłowy i jeśli tak, to kiedy najlepiej na takie badania się wybrać?

Lepiej zapobiegać niż leczyć, więc warto wybrać się do specjalisty ortodonty i sprawdzić, czy zgryz dziecka rozwija się prawidłowo. Rodzice powinni zwrócić uwagę, czy dziecko oddycha przez usta, czy często ma otwartą buzię, czy nadmiernie ssie palec lub smoczek. Jeśli dziecko przedwcześnie straci zęby mleczne, to złe nawyki mogą wpłynąć na rozwijanie się wady zgryzu. W związku z tym zabrałabym już czterolatka na pierwszą wizytę u ortodonty.

Czy istnieje ryzyko, że jeśli w porę nie umówimy dziecka na kontrolne badanie zgryzu, to będzie za późno, aby mu pomóc?

Na wizytę u ortodonty nigdy nie jest za późno. Niektóre wady zgryzu lepiej leczyć u małych dzieci, aby nie doszło do nasilenia nieprawidłowości. Leczenie wczesne, np. aparatami ruchomymi, rozpoczynamy w wieku 5–10 lat. Ma ono za zadanie niedopuszczenie do pogłębienia zgryzu. Następnie zakładamy aparat stały i kończymy prostowanie zębów.

Czy istnieją jakieś działania, które możemy podjąć, aby zniwelować ryzyko, iż nasze dziecko w przyszłości będzie nosiło aparat ortodontyczny?

Wady zgryzu, choć mogą mieć podłoże genetyczne, najczęściej są wynikiem złych nawyków żywieniowych w dzieciństwie, szczególnie picia z butelki ze smoczkiem, ssania palca. Warto zwrócić uwagę, czy dziecko prawidłowo używa narządu żucia, czy prawidłowo układa język, nie wysuwa żuchwy do przodu. Możemy zapobiegać powstawaniu wad dzięki wczesnemu odstawieniu smoczka (stosować go tylko do uspokojenia dziecka, do usypiania, aby dziecko nie miało smoczka całodobowo w ustach, wtedy będzie nam łatwiej się z niego wycofać). Ważne jest podawanie w odpowiednim wieku pokarmów dostosowanych do wieku dziecka (zdarza się, że rodzice podają miksowane pokarmy dziecku w wieku 2–3 lat, kiedy posiada ono już zęby i powinno ich używać). Istotne jest również wycofanie się w odpowiednim momencie z butelek ze smoczkiem – należy nauczyć dziecko pić z kubeczka, a nawet przez rurkę, co wzmacnia mięsień okrężny ust (wskazane w przypadku dzieci, które chodzą z otwartą buzią).

wada zgryzu u dzieckaKiedy można założyć dziecku aparat ortodontyczny?

Decyzję podejmuje lek. specjalista ortodonta. Zależy to od wady zgryzu. W okresie uzębienia mieszanego stosuje się aparaty ruchome – około 7–12 roku życia – a bywa, że lek. ortodonta zakłada aparat stały na zęby stałe u dziecka 8-letniego.

Czy często zdarza się, że dzieci buntują się przed aparatami?

Raczej nie. Aparaty ruchome są kolorowe. Dziecko samo decyduje, jakie kolory ma mieć jego aparat. Aparaty stałe też mogą mieć kolorowe gumeczki, co zachęca dzieci – na wizytach kontrolnych są one wymieniane.

Jak można zachęcić dziecko do jego założenia?

Myślę, że należy dziecku wytłumaczyć, dlaczego ma wykonany aparat ortodontyczny, że robimy to dla jego dobra. Aby uniknąć problemów zdrowotnych w przyszłości i kompleksów. Zazwyczaj to działa.

Czy po założeniu aparatu powinniśmy dokonać jakiś zmian w codziennej higienie jamy ustnej?

Pacjent z aparatem stałym wymaga szczotkowania zębów po każdym posiłku. Zaleca się stosowanie past z fluorem, płukanek, specjalnych szczoteczek ortodontycznych. Bardzo dobrym rozwiązaniem są szczotki elektryczne z odpowiednią końcówką ortodontyczną oraz szczoteczki soniczne.

Czy aparat ortodontyczny powoduje u dziecka jakiś dyskomfort i jak długo może on trwać?

Aparat ortodontyczny stały, jak i ruchowy, to coś nowego w buzi pacjenta. Trzeba się do tego przyzwyczaić. Na początku mogą wystąpić otarcia, odleżyny, niewielkie dolegliwości bólowe zębów, zwłaszcza podczas nagryzania twardych pokarmów. Dlatego zalecamy płynną dietę, miękkie pokarmy. Przy aparacie stałym można okleić zamki specjalnym woskiem, a na podrażnione miejsca stosować preparaty przeciwzapalne ( np. elugel, dentosept itp.), które są dostępne w aptece.

Często rodzice uważają, że założenie aparatu u dziecka wiąże się z ogromnymi kosztami, na które trzeba ponieść. Czy może Pani podać, ile kosztuje założenie aparatu i czy można liczyć na dofinansowanie ze strony państwa?

Aparaty ruchome są refundowane do określonego wieku pacjenta. Wykonywane są w gabinecie u lek. ortodonty, który ma popisaną umowę z NFZ. Natomiast aparat stały to koszt za jeden łuk od 2000 zł – nawet do 3500 zł. Najczęściej leczy się dwoma łukami aparatu stałego, czyli na górne i dolne zęby.

Czy aparaty objęte dofinansowaniem są dobrej jakości?

Aparaty ruchome wykonuje technik protetyk, są one wykonane z akrylu. Ważne jest, aby aparat był odpowiednio dobrany do wady zgryzu! Jeśli aparat ruchomy nie jest w stanie wyleczyć wady zgryzu, to lekarz powinien pokierować pacjenta do specjalisty ortodonty, który leczy wady zgryzu aparatami stałymi. Bywa, że leczenie ortodontyczne jest wieloetapowe, gdyż zaczynamy w okresie uzębienia mieszanego aparatami ruchomymi, a kończymy aparatami stałymi po wyrznięciu wszystkich zębów stałych.

Na zakończenie proszę o podanie najważniejszych powodów, które wg Pani powinny zachęcić rodziców do zabrania swojego dziecka na wizytę do ortodonty.

Leczenie ortodontyczne nie tylko prostuje zęby i koryguje zgryz, lecz wpływa także na wygląd całej twarzy. Poste zęby i prawidłowy zgryz są mniej narażone na próchnicę i na choroby przyzębia, dlatego zęby mogą nam dłużej służyć. W dzisiejszych czasach ważne są takie elementy naszej prezencji, jak poprawna wymowa, ładny uśmiech i zdrowe zęby, dlatego warto w siebie zainwestować .

Dziękuję za rozmowę.

Sylwia Buczak

higienistka stomatologiczna

z 15-letnim stażem pracy

w gabinecie ortodontycznym

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *